———————————तीर्थराज भट्टराई

आफ्नो कुरा स्पष्ट राख्ने, मध्यम उचाई र खिरिलो ज्यानको हुनुहुन्थ्यो   विजयखर्क निवासी समाजसेवी नारायण प्रसाद पोखरेल । चाहे राजा हुन् या रङ्क आफुलाई लागेको कुरा स्पष्ट राख्ने र व्यक्तिगत स्वार्थमा कहिल्यै फस्नु भएन उहाँ । नारायण पोखरेलको एउटै मन्त्र थियो जनता,जनता अनि जनताको सेवा नै धर्म हो भन्ने । हो, तीनै एक निष्कलंकित र जनताका सच्चा अनुयायी समाजसेवीको १० औं स्मृति दिवस हो–२०८० फागुन ६ गते । स्मृति दिवस ६ फागुनमा भएपनि प्रतिष्ठानले आज फागुन २५ गते महाशिवरात्रीको अवसर पारेर समाजमा योगदान पु–याउने समाजसेवीलाई विजयखर्कमा गर्दैछ सम्मान । 

१ छोरा १ छोरी मध्ये  खोटाङ जिल्लाको विजयखर्कमा विक्रम सम्वत १९९८ साल फागुन ६ गते  जन्म भएको थियो–पहिलो सन्तानको रूपमा । त्यो समयमा थिएनन् प्रशस्त विद्यालय । हुनेखानेले घरैमा गुरू राखेर गराउँथे अक्षराम्भ र छोरालाई पढाउँथे । नत्र पढ्न पाउने कुरै थिएन । सम्पन्न परिवारका मान्छेले छोरालाई पढ्नका लागि पठाउनु पथ्र्याे बनारस र मात्रै हुन्थ्यो पढ्न पाउने अवस्था । कुरै थिएन छोरीलाई पढाउने । छोरीलाई पढायो भने समाजको  रितिथिति विग्रन्छ भन्ने थियो मान्यता । परिस्थिति अनुसार नारायण पोखरेलले घरमा सामान्य लेखपढ गरेर खोटाङ बजारबाट मेट्रिक सम्मको अध्ययन पुरा गर्नुभयो २०१७  सालमा । 

लगत्तै भारतीय सेनामा लेखा सम्बन्धि काम गर्नेगरि हुनुभयो भर्ति । तर वावुआमाको लाडप्यारमा हुर्किनु भएकोले जागिरे जीवन छोडेर ३–४ वर्षको अन्तरालमा नै फर्किनुभयो घर । २०१८ साल वैशाखमा लफ्याँग स्थित जंगप्रसाद र पवित्रा आचार्यकी कान्छी छोरी पद्मकुमारीसँग  विवाह बन्धनमा गाँसिएर शुरूवात गर्नुभयो सांसारिक जीवनको औपचारिक यात्रा । 

नारायण पोखरेल वाल्य अवस्थादेखि नै चंचले र हुनुहुन्थ्यो तिक्ष्ण स्वभावको ।आफ्नो कुरा स्पष्ट राख्ने र जनहितको पक्षमा वकालत गर्ने वंशाणुगत गुण भएकोले विस्तारै होमिनुभयो राजनीति तिर । व्यक्तिगत स्वार्थ भन्दा माथि उठेर जनहितमा समर्पित हुने स्वभाव भएकोले चुलिंदै गयो सम्मान र स्थापित हुनुभयो राजनीतिमा । राजाको शासनकाल भएकोले त्यो समयमा थियो पंचायती व्यवस्था ।             

२०२४ देखि २०२९ सम्म गाउँ पन्चायतको सचिव हुनुभयो भने २०३२ देखि २०४६ सम्म लगातार ३ पटक विजयखर्क गाउँ पन्चायतको प्रधानपन्च । त्यो जमानाका प्रधानपन्चको अर्कै मानसम्मान र थियो हैकम पनि । समयका हिसावले सजिलो थिएन प्रधानपन्च हुनलाई । त्यहाँ भित्र पनि अनुदारवादी र उदारवादी थिए प्रधानपन्चहरू । पन्चायत भित्र नारायण पोखरेलको उदारवादी र प्रजातन्त्र पक्षधरको रूपमा पहिचान भएको थियो । कहिल्यै झुक्नुभएन कसैसँग र कमजोरी गरेको भन्दै शिर निहु–याउनु परेन कसैको सामुमा ।                   

उहाँले समाजिक काममा समय दिनुपर्ने भएकोले घरको हेरचाह र व्यवहार सम्हाल्नुभयो उहाँकी धर्मपत्नी पद्मकुमारीले । ५ छोरा युवराज, जीवराज, धर्मराज, देवराज र रामराज भए भने २ छोरी निर्मला र लक्ष्मी । राजनीति गर्ने मानिसको घरमा परिवारका सदस्यले कहिल्यै मान्नहुँदैन झर्को । दर्जनौं मानिसहरू समस्या लिएर आउने भएकोले अपनत्व लिनुपर्छ सधैभरी । हँसिलो अनुहार, मन्दमुस्कान र खुशीसाथ स्वागत र सत्कार गर्नुभयो पद्मकुमारीले घरमा आएका पाहुनालाई । कहिल्यै गर्नुभएन छिःछिः र दूर–दूर । राजनीतिमा श्रीमानलाई असर पुग्छ कि भनेर सधैं सचेत र सजग रहनु भयो भने सम्मान गर्नबाट कहिल्यै चुक्नुभएन । घरमा आउने पाहुनालाई । कतिपल्ट त आफू भोकै बसेर पाहुनाको सत्कार गरेको कुरा सुनाउनुहुन्छ आमा पद्मकुमारी ।

त्यो समयमा चामल खाद्य संस्थानमा पाइने भएकोले जनताका लागि आफू जमानी बसेर निकाली दिनुभयो चामल । तर अन्तरालमा जनताले चामलको पैसा नतिरेपछि विजयखर्क स्थित कल्सेको आफ्नै खेत बेचेर तिर्नुभयो पैसा । आफूले नखाएको नतिर्न पनि सकिन्थ्यो तर इमान्दारिता पुरा गर्नुभयो । जमानी बस्नेले तिर्नुपर्छ, त्यो कर्तव्य हो भन्ने उदाहरण बन्नुभयो–नारायण पोखरेल । अहिले जताततै वेथिति र भ्रष्टाचारको विषय टड्कारोसँग उठेकोछ । उहाँ जस्तो इमान्दार र कर्तव्यनिष्ठ व्यक्तिसँग हामी जनप्रतिनिधिले पनि सिक्नु पर्ने पाठ हो यो ।          

२०४६ पछि राजनीति कम घर व्यवहारमा केही समय दिने उद्देश्यले १ लाख ऋण खोजेर लिची, आँप, नरिवल, सुपारी आदि फलफूलका विरूवा रोप्नुभयो आफ्नै जग्गामा । लामो समय सकृय राजनीति र सामाजिक काममा जीवन अर्पण गर्नुभएकोले नागरिक समाज र विश्व हिन्दु महासंघको जिल्ला अध्यक्ष भएर सामाजिक काममा सकृय बनाउनुभयो आफूलाई । निरन्तर जनताको सेवामा लागि रहँदा २०७० कार्तिक १० गते कटारी घुर्मी सडकको पटनाली भन्ज्याँगमा सडक दुर्घटनामा परेर स्वर्गारोहण भयो उहाँको । श्रीमती, छोरा बुहारी, छोरी ज्वाई र नातिनातिना सामाजिक भावनाबाट ओतप्रोत परिवार भएकोले समाजका अन्य अग्रज व्यक्तिको सकृयतामा नारायण पोख्रेल स्मृति प्रतिष्ठानको माध्यमबाट विभिन्न सामाजिक गतिविधि र सेवा भई रहेकोछ । हामी वीच नारायण पोखरेल नरहे पनि उहाँको विचार र सत्कर्म सधैं रहिरहने छ । 

आजको पुनितः तिथीमा पिताजी नारायण पोखरेल प्रति हार्दिक श्रद्धा सुमन अर्पण गर्दछु ।  
 

      (लेखक दिक्तेल रुपकोट मझुवागढी नगरपालिकाका नगरप्रमुखको जिम्मेवारीमा हुनुहुन्छ ।)