खोटाङ जिल्ला सदरमुकाम दिक्तेलवजारस्थित जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्य कार्यालय खोटाङका प्रमुख डा. सर्वेन्द्र प्रसाद यादवसँग यहाँबाट पुराउदै आईरहेको स्वास्थ्य सेवाका सम्बन्धमा सामुदायिक रेडियो हलेसी एफएमका तर्फबाट सुनिल श्रेष्ठले गर्नुभएको कुराकानी प्रस्तुत छ ––

प्रश्न –खोटाङ जिल्लामा अहिले आयुर्वेद सेवा कस्तो रूपमा विस्तार भइरहेको छ ?
डा. यादवः–जिल्लाभर आयुर्वेदिक स्वास्थ्य सेवाको पहुँच बढाउँदै लगिएको छ । अहिले जिल्ला आयुर्वेद कार्यालयमार्फत रोग निवारण, उपचार, औषधि वितरणदेखि स्वास्थ्य परामर्शसम्मका सेवा नियमितरूपमा प्रदान भइरहेका छन्। स्थानीय तहहरूसँग समन्वय गरेर सेवा विस्तारलाई अझ प्रभावकारी बनाइएको छ ।

प्रश्न –हाल कार्यालयमार्फत के–कस्ता कार्यक्रम सञ्चालनमा छन् ?
डा. यादवः–निःशुल्क आयुर्वेदिक उपचार, योग–प्रशिक्षण, आयुर्वेदिक औषधि वितरण, आयुर्वेदिक जनचेतना कार्यक्रम, विद्यालय र समुदायस्तरका स्वास्थ्य सुदृढीकरण अभियान जस्ता कार्यक्रमहरू नियमित रूपमा सञ्चालनमा छन्। अनियमित जीवनशैली र खानपानका कारण देखापर्ने रोगहरू नियन्त्रण र रोकथाममा पनि कार्यालयले विशेष ध्यान दिएको छ ।

प्रश्न –खोटाङमा आयुर्वेदिक सेवाप्रति जनताको रुचि कस्तो छ ?
डा. यादवः–अहिले जनता आयुर्वेदप्रति धेरै आकर्षित भएका छन्। प्राकृतिक उपचार, दीर्घकालीन स्वास्थ्यलाभ र कम साइड इफेक्ट भएका कारण आयुर्वेदिक सेवा खोज्नेहरूको संख्या बढ्दै गएको छ। विशेषगरी दीर्घरोग, मल द्वार, जोर्नी दुखाइ, पाचन समस्या तथा तनाव व्यवस्थापनका सेवामा माग उल्लेख्य छ।

प्रश्न –सेवा विस्तारका क्रममा के–कस्ता चुनौती  हरु देखा परे?
डा. यादवः–मानव संसाधन अभाव, जनस्तरमा अझै पनि पर्याप्त जानकारी नपुगेको अवस्था मुख्य चुनौती हुन्। साथै टाढा–टाढाका बस्तीमा सेवा पु–याउन जनशक्ति र साधनसामग्रीको आवश्यकता पर्छ ।

प्रश्न –आगामी दिनका योजनाहरु के–के छन् ?
डा. यादवः आयुर्वेद सेवालाई सबै स्थानीय तहसम्म विस्तार गर्ने, योग तथा प्राकृतिक उपचार केन्द्रहरूलाई प्रभावकारी बनाउने,जनचेतनामूलक कार्यक्रम अझ सशक्त रूपमा चलाउने योजना छ। साथै रोग रोकथाम केन्द्रित कार्यक्रमलाई विस्तार गर्दै जिल्लालाई ‘आयुर्वेद मैत्री जिल्ला’ बनाउने लक्ष्य राखिएको छ । मल द्रार समस्याका लागि छार  सुत्र सेवा  विधिबाट उपचार गर्ने । जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्य केन्द्रमा विशेषज्ञ सहित अन्तरग सेवाको बिस्तार गर्ने आदि ।